Spółdzielczość solą w oku

Rewolucja w ustawie o spółdzielczości mieszkaniowej?

Po powstaniu takiej wspólnoty spółdzielnia mieszkaniowa mogłaby ubiegać się o pełnienie roli zarządcy, ale proponowane zmiany nie zakładają żadnego faworyzowania spółdzielni w tym zakresie. W nowelizacji jej autorzy zakładają, iż blok lub kilka bloków (budynków) stojących na jednej działce, w których wykupiono na własność choćby jeden lokal powstawała wspólnota mieszkaniowa. Spółdzielnia mieszkaniowa w takiej sytuacji byłaby na równych prawach z innymi użytkownikami, czyli np. prawnym właścicielem mieszkań, które nie uległy uwłaszczeniom lub rynkowym przekształceniom własnościowym. Nawet jeśli stosunek własności spółdzielczej byłby przytłaczający, to zawiązana w ten sposób wspólnota musiałaby ogłosić konkurs na zarządcę.

Szefowa podkomisji jest posłanka PO Lidia Staroń, która w tej sprawie portalowi „Onet” powiedziała: – Dziś osoba, która wykupiła lokal, nie ma wpływu na to, jak jest zarządzana jej własność. Nadal bowiem zajmuje się tym spółdzielnia. Chcemy to zmienić – tłumaczy posłanka.

To odwołanie do wywiadu (który warto polecić nie tylko osobom zainteresowanym spółdzielczością i przedsiębiorczością społeczną – red.) jest uzasadnione, bo przy każdej fali prywatyzacyjnej i przekształceniowej kolejne rządy ( o dziwo nawet z nazwy lewicowe) walczyły z pozostałościami systemu obalonego w 1989 r. Podobne uzasadnienia padają przy okazji różnych prac nad spółdzielczością mieszkaniową, co dobrze nie świadczy o erudycji reformatorów, a jedynie o powielaniu fobii.

Przy małych organizmach, zakładanych ad hoc, koszty są nieporównanie większe, a wzrastają dodatkowo, gdy część członków danej społeczności gospodarczej nie zasila wspólnej kasy. Problem braku pieniędzy na czynsz u wielu ludzi dotyczy zarówno dużej spółdzielni jak i małej wspólnoty, z tym że dla większego jest mniej groźny i łatwiejszy do rozwiązania.

Radosna twórczość posłów z komisji nadzwyczajnej doprowadziła też do wpisania konieczności przekazania nowej wspólnocie majątku spółdzielczego przypadającego na jej założycieli. Nie wiadomo w jaki sposób dopasowano rozliczenie się wzajemne, gdyż niekiedy rubryka pasywa może być znacznie wyższa kwotowo niż pasywa, ze względu na właśnie wspólne obłożenie wieloma kosztami (wymienionymi wcześniej) wszystkich członków danej spółdzielni. Stąd też wieloletnie nakłady na blok „A” mogą się nie pokryć w wielu przypadkach z częścią czynszu przeznaczaną przez chcących założyć nową wspólnotę na tzw. fundusz remontowy i inne wydatki zrealizowane.

Dlatego z dobrodziejstwa planowanych rozwiązań mogą skorzystać głównie ludzie względnie młodzi i młodzi oraz osoby o raczej ponadprzeciętnych dochodach, którzy mieszkanie w bloku traktują jako przejściowe locum lub inwestycję, a nie jedyne dostępne na ich możliwości mieszkanie na całe życie, jak to dotyczy większości – przynajmniej płońskich - spółdzielców.

Potrzeba też większego zaangażowania twórców tych spółdzielni, czyli jak największej liczby mieszkańców, którzy nie będą się obawiali powiedzieć jakie widzą problemy i błędy obecnych władz statutowych, a także będą gotowi do udziału w odbudowie spółdzielczego ducha. Tak też, przy prawie jakie już obowiązuje, można przeprowadzać wszystkie programy ekonomiczne, społeczne i kontrole w trosce o rozsądek i dobro wspólne.

W odróżnieniu od innych typów spółdzielczości, spółdzielnie mieszkaniowe mają w statutach zazwyczaj zapisane jako cel działalności nie tyle wypracowanie nadwyżki bilansowej do podziału pomiędzy członków, tylko budowę i administrowanie posiadanymi zasobami w interesie mieszkańców – członków spółdzielni i ich następców prawnych.

Jeśli obecne zarządy i rady nadzorcze będą chciały bardziej stać na czele firm z dużym lub gigantycznym nawet majątkiem ruchomym i nieruchomym, a zapomną o funkcji społecznej i instytucjonalnej przynależnej spółdzielczości, to kiedyś dobro wspólne się rozsypie, a najsłabsi ekonomicznie będą mieli jeszcze większe dylematy niż dziś: jedzenie, leki czy czynsz ?

Piotr Kaniewski

  Komentarze [2]